Şüphe - Ansiklopedik bilgi
Şüphe

Şüphe : (isim) Kuşku
Şüphe - Ayet mealleri
Bakara (Sığır) Suresi 2. ayet:
Bu, kendisinde şüphe olmayan, muttakiler için yol gösterici olan bir kitaptır.

Ali İmran (İmran Ailesi) Suresi 9. ayet:
"Rabbimiz, kendisinde şüphe olmayan bir günde insanları gerçekten Sen toplayacaksın. Doğrusu Allah, va´dinden cayıp-dönmez."

Ali İmran (İmran Ailesi) Suresi 25. ayet:
Artık onları, kendisinde şüphe olmayan bir gün topladığımızda ve her bir nefse -haksızlığa uğratılmaksızın- kazandığı tam olarak ödendiğinde nasıl olacak?

Nisa (Kadınlar) Suresi 87. ayet:
Allah; O´ndan başka ilah yoktur. Kendisinde hiç bir şüphe olmayan kıyamet gününde sizleri muhakkak toplayacaktır. Allah´tan daha doğru sözlü kimdir?

Nisa (Kadınlar) Suresi 157. ayet:
Ve: "Biz, Allah´ın Resulü Meryem oğlu Mesih İsa´yı gerçekten öldürdük" demeleri nedeniyle de (onlara böyle bir ceza verdik.) Oysa onu öldürmediler ve onu asmadılar. Ama onlara (onun) benzeri gösterildi. Gerçekten onun hakkında anlaşmazlığa düşenler, kesin bir şüphe içindedirler. Onların bir zanna uymaktan başka buna ilişkin hiç bir bilgileri yoktur. Onu kesin olarak öldürmediler. 

Maide (Ziyafet) Suresi 56. ayet:
Kim Allah´ı, Resûlü´nü ve iman edenleri dost (veli) edinirse, hiç şüphe yok, galip gelecek olanlar, Allah´ın taraftarlarıdır. 

Enam (Davar) Suresi 12. ayet:
De ki: "Göklerde ve yerde olanlar kimindir?" De ki: "Allah´ındır." O, rahmeti kendi üzerine yazdı. Sizi kendisinde şüphe olmayan kıyamet gününde elbette toplayacaktır. Nefislerini hüsrana uğratanlar, işte onlar inanmayanlardır.

Tevbe (Tövbe) Suresi 110. ayet:
Onların kalbleri parçalanmadıkça, kurdukları bina kalblerinde bir şüphe olarak sürüp-gidecektir. Allah bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

Yunus Suresi 37. ayet:
Bu Kur´an, Allah´tan başkası tarafından yalan olarak uydurulmuş değildir. Ancak bu, önündekileri doğrulayan ve kitabı ayrıntılı olarak açıklayandır. Bunda hiç şüphe yoktur, alemlerin Rabbindendir.

İbrahim Suresi 10. ayet:
Resulleri dedi ki: "Allah hakkında mı şüphe (ediyorsunuz)? O, gökleri ve yeri yaratandır; O, sizi, günahlarınızı bağışlamak için davet etmekte ve sizi adı konulmuş bir süreye kadar erteliyor." Dediler ki: "Siz, bizim benzerimiz olan birer beşerden başkası değilsiniz. Siz bizi, babalarımızın taptıklarından çevirip-engellemek istiyorsunuz, öyleyse bize apaçık bir delil getirin." 

Hicr Suresi 43. ayet:
"Ve hiç şüphe yok, onların tümünün buluşma yeri cehennemdir."

İsra (Gece Yürüyüşü) Suresi 99. ayet:
Görmüyorlar mı; gökleri ve yeri yaratan Allah, onların benzerini yaratmaya gücü yeter ve onlar için kendisinde şüphe olmayan bir süre (ecel) kılmıştır. Zulmedenler ise ancak inkarda ayak direttiler.

Kehf (Mağara) Suresi 21. ayet:
Böylece, Allah´ın va´dinin hak olduğunu ve gerçekten kıyametin, kendisinde şüphe bulunmadığını bilmeleri için (şehir halkına ve sonraki insan kuşaklarına) onları buldurmuş olduk. (Onları görenler) Kendi aralarında durumlarını tartışıyorlardı, (bir kısmı) dedi ki: "Onların üstüne bir bina inşa edin, Rableri onları daha iyi bilir." Onların işine galip gelen (sözleri geçen)ler ise: "Üstlerine mutlaka bir mescid yapmalıyız" dediler. 

TaHa Suresi 74. ayet:
"Gerçek şu ki, kim Rabbine suçlu-günahkar olarak gelirse, hiç şüphe yok, onun için cehennem vardır. Onun içinde ise, ne ölebilir, ne dirilebilir."

Hac Suresi 7. ayet:
Gerçek şu ki, kıyamet-saati yaklaşarak gelmektedir, onda şüphe yoktur. Gerçekten Allah kabirlerde olanları diriltecektir.

Hac Suresi 55. ayet:
İnkâr edenler ise, kıyamet-saati onlara apansız gelinceye veya kesintiye uğramış (akim, verimsiz) bir günün azabı onlara yetişinceye kadar ondan (Kur´an´dan) yana şüphe içinde sür-git kalacaklardır.

Secde Suresi 2. ayet:
Kendisinde şüphe olmayan bu Kitabın indirilişi alemlerin Rabbi tarafındandır.

Şura (Danışma) Suresi 7. ayet:
İşte biz sana, böyle Arapça bir Kur´an vahyettik; şehirlerin anası (olan Mekke halkı)nı ve çevresinde olanları uyarman için ve kendisinde şüphe olmayan toplanma gününü (haber verip onları) uyarman için de. (O gün onların) Bir bölümü cennette, bir bölümü çılgınca yanan ateşin içerisindedirler.

Duhan (Duman) Suresi 9. ayet:
Hayır, onlar şüphe içindedirler; oynayıp-oyalanıyorlar.

Necm (Yıldız) Suresi 55. ayet:
Öyleyse, Rabbinin hangi nimetlerinden şüphe ediyorsun?

Nas (İnsanlar) Suresi 4. ayet:
"Sinsice, kalplere vesvese ve şüphe düşürüp duran" vesvesecinin şerrinden.
Şüphe - Hadisler
Abdullah ibn Mes’ûd (Allah Ondan razı olsun)’den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem): 
"Şüphesiz benden sonra adam kayırmalar ve hoşunuza gitmeyen bazı şeyler meydana gelecektir" buyurdu. 
Ashab: Ey Allah’ın Rasûl’ü o zaman nasıl davranmamızı tavsiye edersin dediler. 
Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) de: 
"Üzerinizdeki hakkı görevi yerine getirir, kendi haklarınızın yerine getirilmesini Allah’tan dilersiniz" buyurdu. 
[Buhârî, Fiten 2; Müslim, İmâra 45]

Abdullah ibn Mes’ûd (Allah Ondan razı olsun)’den rivayet edildiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: 
"Şüphesiz sözde ve işte doğruluk iyiliğe götürür, iyilik te cennete götürür. Kişi doğru söyleye söyleye Allah katında çok doğru kişi diye yazılır. Yalancılık insanı kötülüklere, kötülükler de cehenneme götürür ki kişi yalan söyleye söyleye Allah katında çok yalancı diye yazılır." 
[Buhârî, Edeb 69; Müslim, Birr 103]
Şüphe - Kitap Tanıtım
Gazzali´de Bilgi Sistemi Ve Şüphe

Mehmet Ayman 
İNSAN YAYINLARI 

İslam düşünce tarihinde önemli bir yer tutan Gazali gerek fikirleri, gerek eserleri ve gerekse hakikati arama yolundaki üstün gayretleriyle dikkatleri üzerinde toplamış ve bugüne kadar yüzlerce araştırmaya konu olmuş büyük bir düşünürdür. Ancak Türkiye´de Gazzali´nin şüphe anlayışıyla ilgili olarak yapılmış araştırma ve incelemelerin sayısı yok denecek kadar azdır. Ve onlar da konuyu yeterince ele almamışlardır. İşte elinizdeki eser, bu durum göz önünde bulundurduğunda daha bir önem kazanmakta ve bu konudaki boşluğun doldurulmasında önemli katkılar sağlamaktadır.
Şüphe - Özlü sözler
  • Âlimlerin güzelliği nefislerini ıslah etmeleridir, ilmin süsü, şüpheli şeylerden sakınmak, yumuşak olup sertlik göstermemektir. - İmam Şafii
  • Allah, âlemi bir kere “kün” (ol!) demekle yaratmaya gücü yetmez miydi? Bundan şüphen mi var? - Muhammed Celâleddin-i Rûmî (Mevlana)
  • Asla şüphem yoktur ki, Türklüğün unutulmuş büyük medeni özelliği ve büyük medeni kabiliyeti bundan sonraki gelişmesi ile geleceğin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır. 
  • Az şey bilirsek bir şeyin doğru olduğuna emin olabiliriz, bilgi artınca şüphede artar. - Johann Wolfgang von Goethe
  • Başkalarının bana uymayan düşüncelerine tahammül etmeye ve itirazlarımı apaçık ileri sürmemeye kendimi alıştırdım. Karşımdakinin düşüncelerine ait şartları ve bu şartların bu düşünceyi haklı saydırmaya imkan verip vermediğini tetkike ehemmiyet verdim.  "Şüphe yok ki ",  "muhakkak ki ", gibi kati kelimeleri kullanmaktan çekinmeye ve onların yerine "zannederim ",  "tahminime göre" gibi tabirleri kullanmaya başladım. Bu sayede herkesle rahat konuşabildiğimi görüyorum. Kimse sözlerime itiraz etmiyordu. Bu sayede başkalarının yanlışını düzeltme imkanı buluyordum. - Benjamin Franklin
  • Bilgelik için tek anahtar devamlı soru sormaktır. Şüphe ederek bir araştırmaya başlarız. Araştırmakla da doğruya ulaşırız. Peter Abelard
  • Bilgi insanı kuşkudan, iyilik acı çekmekten, kararlı olmak da korkudan kurtarır. - Konfüçyüs
  • Bir işi Allahu Teala´dan başkası için yapıp, Allah için yaptığını anlatmaya çalışmak bu imandaki şüpheden kaynaklanan bir nevi münafıklıktır. - Sehl İbn-i Abdullah Et-Tüsteri (k.s.)
  • Bir şey şüpheli ise ondan sakın Yoksa haram işlersin. - Abdullah Bin Abdülaziz
  • Bizler mi vakti hoşça geçirmekteyiz bugün? Şüphem şudur: vakit mi geçirmektedir bizi? - Yahya Kemal Beyatlı
  • Bu dünyada insanlar bir kere aldatılınca gerçekten bile şüphe duyarlar. - Hitopadesa
  • Bütün sahip olduğumuz bilginin tecrübe ile başladığına şüphe yoktur. Immanuel Kant
  • Dalından şüphe ettiğin ağacın, gölgesinde soluklanmayacaksın. - P. Coelho
  • Dedim; Rabbim, bu hüzün boyumdan büyük gelirse bana? Dedi; feinne meâl usri yüsren, inne meâl usri yüsra. (şüphesiz her güçlükle beraber bir kolaylık vardır.)
  • Delilik şüphesiz aptallıktan daha iyidir, delilik var olmuş bir zekanın yok oluşudur. Aptallık ise var olmamış bir zekanın var olmamaya devam edişidir.
  • Dostlarımızdan şüphelenmek, onların ihanetinden çok daha utanç vericidir.    La Rochefoucauld
  • Dünyanın neresinde olursa olsun, haksız yere birisinin suratına atılan tokadı kendi suratında hissetmeyen kişinin insanlığından şüphe ederim. - Ernesto Che Guevara
  • Dünyanın sorunu, akıllı insanlar şüphelerle doluyken, aptalların özgüvenle dolu olması.  - Charles Bukowski
  • Düşmanlarımı hakettiğimden şüphem yok ta, dostlarımı hakettiğimi sanmıyorum. - Walt Whitman  
  • Düşünce şüpheyle başlar.  Düşünce, tezatlarıyla bütündür.  Zıt fikirlere kulaklarımızı tıkamak, kendimizi hataya mahkûm etmek değil midir? - Cemil Meriç
  • Eğer bir insan bir işe kesin olarak, "ben biliyorum" iddiası ile başlarsa, şüphe ile son bulur. Fakat eğer o şüphe ile başlamaya razı olursa, sonunda gerçeği bulacaktır. Francis Bacon
  • Eğer gerçeği gerçekten bilmek istiyorsan, yaşamında bir kez olsun bütün şeyler hakkında şüphe et. - Rene Descartes
  • En keskin göz, hayrı gören; en güzel işiten kulak, nasihatleri dinleyip ondan yararlanan ve en sağlam kalp de şüphelerden arınandır. -  Hz. Hasan (r.a.)
  • Endişeler, şüpheler, korkular ve ümitsizlikler o tür düşmandır ki; belimizi toprağa doğru büker ve bizi ölmeden önce bir yığın haline getirir. - Marc Arthur
  • Eşeğe, katır boncuğuyla inci birdir. Zaten o eşek, inciyle denizin varlığından da şüphe eder. - Muhammed Celâleddin-i Rûmî (Mevlana)
  • Fazla çalışmaktan ölen kimse bilmiyorsam da, şüphe yüzünden ölenler vardır. - Charles Mayo
  • Gençlik hiç şüphe yok ki gidecek. Yaz güze ve kışa yer vermesi ve gündüz akşama ve geceye değişmesi katiyetinde, gençlik dahi ihtiyarlığa ve ölüme değişecek.
  • Gerçeği arayanlara inanın.Bulduğunu söyleyenlerden şüphelenin. - Andre Gide  
  • Hangi dâne,toprağa gömüldü de tekrar çıkmadı, Niçin,insan denen dâne hakkında şüphe ediyorsun. - Muhammed Celâleddin-i Rûmî (Mevlana)
  • Haramlardan korkan zahittir, şüpheliden korkan ise veli. - Abdülhakim Arvasi
  • Hiçbir şeye inanmazdı. Onu ateist olmaktan bir tek şüpheciliği alıkoyuyordu. - Jean-Paul Sartre
  • İnanç üretmenin, şüphe tahribatın çekirdeğidir. - Muhammed Bozdağ
  • İnsanlar; kendilerine ne yapılması konusunda şüphelidirler, başkalarına ne yapılması gerektiğinde ise emindirler. - Lev Nikolayeviç Tolstoy
  • İyilik yapandan şüphelenmek, haksızlıkların en çirkini ve günahların en büyüğüdür. - Hz. Ali (r.a.)
  • Kendinden şüphe etmeyen sanatçı, bir yere varamaz. Leonardo Da Vinci
  • Konuşup aptallığınızı belli edeceğinize, konuşmayın da hiç olmazsa herkesin kuşkusu kalsın. - Abraham Lincoln
  • Kuşku, keşiflerin babasıdır. - G. Galileo
  • Kuşlar arasında yarasa ne ise, düşünceler arasında kuşku da odur. İkisi de hep alacakaranlıkta uçarlar. - Francis Bacon 
  • Mazlumun; zalimden öcünü aldığı gün, şüphesiz ki zalimin zulmettiği günden çok daha çetin olacaktır. - Hz. Ali (r.a.)
  • Ordularımızın kazandığı zafer, sizin eğitim ordularınızın kazandığı için yol açtı. Gerçek zaferi siz, öğretmenler kazanacaksınız. Bunu başaracağınızdan kuşkum yoktur. Sarsılmaz bir inançla ben ve arkadaşlarım sizi gözeteceğiz. Sizin karşılaştığınız tüm engelleri kıracağız. - Mustafa Kemal Atatürk
  • Ölmezden önce ölmek, dünyanın zevklerinden ve hayvani hırs ve şehvetlerinden sakınmaktır. Onu yapabilen insan, şüphesiz ki; hakiki varlık ile birleşir. Ve sonsuz hayat ile diri olur. Ancak insanlar dünyanın bin bir türlü çekici ve aldatıcı zevkinden, çeşit çeşit yakıcı hırslarından ayrılmadıkları için buna gönül vermezler. - Şeyh Bedreddin
  • Sağduyu; aklın kapıcısıdır. Görevi; kuşkulu fikirlerin içeri girmesine ve de dışarı çıkmasına engel olmaktır. - E. Rusav
  • Seni seviyorum diyenin sevgisinden şüphe et, çünkü aşk sessiz, sevgi dilsizdir.
  • Şu gönülde, sevgi şimşeği parlayınca, bilmiş ol ki, o gönülde sevgi vardır. Senin gönlünde de Allah sevgisi iki kat oldu, arttı ise, şüphe yok ki Allah da seni seviyor demektir. - Muhammed Celâleddin-i Rûmî (Mevlana) 
  • Şüphe dinin bir parçasıdır.Tüm dindar düşünürler şüphecilerdi. - Isaac Bashevis Singer
  • Şüphe etmek düşünmektir. Düşünmekse var olmaktır. Öyleyse var olduğum şüphesizdir. Düşünüyorum o halde varım. İlk bilgim bu sağlam bilgidir. Şimdi bütün öteki bilgileri bu bilgiden çıkarabilirim. - Rene Descartes
  • Şüphe etmek, bilmeye atılan ilk adımdır. - Rene Descartes
  • Şüphe genellikle faydasız bir ıstıraptır. - Samuel Johnson
  • Şüphe yok ki yavaş iş Rahman’dan acele iş de melûn şeytandandır. - Muhammed Celâleddin-i Rûmî (Mevlana)
  • Şüphe, çilelerimizin en büyüğüdür. - A. M. Dranas
  • Şüphe, çoğunlukla faydası olmayan bir ıstıraptır. - Samuel Hohnson
  • Şüphe, duyguların değil, zekanın bir kusurudur. - Bacon
  • Şüphe, hummalı hastaya benzer; Uyumaz, uyuyamaz, uyutmaz, dalsa da korkulu rüya görür. - Cenap Şehabettin
  • Şüphe; bu kelimeyi hayatımızdan çıkarmaz isek, o bizi dinden çıkarabilir. - Semih Yaşar
  • Vicdanın ziyası ulum-u diniyedir. Aklın nuru fünun-u medeniyedir. İkisinin imtizacıyla hakikat tecelli eder. İftirak ettikleri vakit, birincisinde taassub, ikincisinde hile ve şüphe tevellüd eder. Açıklaması: Vicdanın ziyası din ilimleri, aklın nuru medeniyet fenleridir. İkisinin birleşmesiyle hakikat ortaya çıkar.  Ayrıldıkları vakit, birincisinden taassup, ikincisinden hile ve şüphe doğar. - Bediüzzaman Said Nursi / Münazarat
  • Yaşlılar her şeye inanır, orta yaşlılar her şeyden şüphelenir, gençler her şeyi bilir.
Şüphe - Risale-i Nur Külliyatı
Ey insan! Hiç mümkün müdür ki, sana bu sîmâyı veren ve o sîmâda böyle bir sikke-i rahmeti ve bir hâtem-i ehadiyeti vaz´ eden Zât, seni başıboş bıraksın; sana ehemmiyet vermesin, senin harekâtına dikkat etmesin, sana müteveccih olan bütün kâinatı abes yapsın, hilkat şeceresini meyvesi çürük, bozuk, ehemmiyetsiz bir ağaç yapsın, hem hiçbir cihetle şüphe kabul etmeyen ve hiçbir vecihle noksaniyeti olmayan, güneş gibi zâhir olan rahmetini ve ziyâ gibi görünen hikmetini inkâr ettirsin? Hâşâ!
Sözler | On Dördüncü Lemanın İkinci Makamı

İşte, o iki zamanın iki silsilesi birbirine karşı mukabele edilse, nasıl ki dünkü günü halk eden ve o güne mahsus mevcudâtı icâd eden Zât, yarınki günü mevcudâtıyla halk etmeye muktedir olduğu hiçbir vecihle şüphe getirmez; öyle de, şüphe yoktur ki, şu meydan-ı garâib olan zaman-ı mâzinin mevcudâtı ve hârikaları bir Kadîr-i Zülcelâlin mu´cizâtıdır. Katî şehâdet ederler ki; o Kadîr, bütün istikbâlin, bütün mümkinâtın icâdına, bütün acâibinin izhârına muktedirdir.
Sözler | Onuncu Söz